Eşitsizlikler Konu Anlatımı | Matematik

Eşitsizlikler

 

f(x) > 0, f(x) < 0  gibi ifadelere fonksiyonların eşitsizliği denir.

Bu eşitsizlikleri sağlayan sayıların oluşturduğu kümeye de eşitsizliğin çözüm kümesi denir.

BİRİNCİ DERECEDEN BİR BİLİNMEYENLİ EŞİTSİZLİKLER

m\ne 0 olmak üzere, f(x) = mx + n koşulunu sağlayan noktalar analitik düzlemde bir doğru belirtir.


İKİNCİ DERECEDEN BİR BİLİNMEYENLİ EŞİTSİZLİKLER

f(x)=a{{x}^{2}}+bx+c

koşulunu sağlayan noktalar analitik düzlemde bir parabol belirtir.

1)\text{  }\Delta >0\text{  ise}\text{,}

2)\text{  }\Delta =0\text{  ise}\text{,}

3)\text{  }\Delta <0\text{  ise}\text{,}

1)\text{  }f(x)=a{{x}^{2}}+bx+c>0

çözüm kümesi bütün gerçel sayılar ise

\Delta <0\text{  }ve\text{  }a>0\text{   }d\imath r.

2)\text{  }f(x)=a{{x}^{2}}+bx+c<0

çözüm kümesi bütün gerçel sayılar ise

\Delta <0\text{  }ve\text{  }a<0\text{   }d\imath r.

3)\text{  }a<0\text{  }ve\text{  }\Delta <0\text{  }ise,\text{  }f(x)=a{{x}^{2}}+bx+c>0\text{  }

çözüm kümesi boş kümedir.

Polinom fonksiyonlarından oluşan rasyonel fonksiyonların eşitsizliği incelenirken aşağıdaki 5 adım izlenerek çözüm kümesi bulunur. Bu, bütün eşitsizliklerde uygulanabilen pratik bir çözüm yoludur.

  1. Adım : Verilen ifadedeki her çarpan ayrı ayrı sıfıra eşitlenerek kökler bulunur.
  2. Adım : Bulunan bu kökler sayı doğrusunda sıralanır.
  3. Adım : Sistemin işareti bulunur.

Sistemin işareti; her çarpandaki en büyük dereceli değişkenlerin katsayılarının çarpımının işaretidir.

  1. Adım : Bulunan bu işaret, tablonun en sağındaki kutuya yazılır.
  2. Adım : Tablodaki diğer kutular sırayla sola doğru doldurulur.

Tek katlı kökün soluna sağındaki işaretin zıttı, çift katlı kökün soluna sağındaki işaretin aynısı yazılır.

 

Çift katlı köklerde grafik x eksenine teğet olduğundan eğri, o noktada da işaret değiştirmez.

{{(x+1)}^{{100}}}=0\text{ }  ise  x=-1   çift katlı köktür.

{{(x-1)}^{{99}}}=0\text{ }  ise  x=1   tek katlı köktür.

F(x)=\frac{{P(x)}}{{Q(x)}}>0

çözüm kümesine  P(x)=0  ı sağlayan x değerleri alınırken; Q(x)=0  ı sağlayan x değerleri alınmaz.

EŞİTSİZLİK SİSTEMİ

İki ya da daha fazla eşitsizliğin oluşturduğu sisteme eşitsizlik sistemi denir.

Bir eşitsizlik sistemindeki eşitsizlikleri birlikte sağlayan değerlerin oluşturduğu kümeye eşitsizlik sisteminin çözüm kümesi denir.

Eşitsizlik sisteminde her eşitsizliğin çözüm aralığı ayrı ayrı bulunur. Bu aralıkların kesişim kümesi sistemin çözüm kümesidir.

İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMİN KÖKLERİNİN İŞARETLERİNİN İNCELENMESİ

f(x)=a{{x}^{2}}+bx+c=0  kökleri  {{x}_{1}}\text{  ve  }{{\text{x}}_{2}}  olsun.

\Delta ={{b}^{2}}-4ac  olmak üzere aşağıdaki tabloyu yazabiliriz.

İKİNCİ DERECEDEN BİR BİLİNMEYENLİ DENKLEMLERİN KÖKLERİNİN BİR GERÇEL SAYI İLE KARŞILAŞTIRILMASI

f(x)=a{{x}^{2}}+bx+c=0 denkleminin gerçek kökleri  {{x}_{1}}\text{  ve  }{{\text{x}}_{2}}\text{ }({{x}_{1}}<{{x}_{2}})  olmak üzere, k gerçel sayısı ile {{x}_{1}}\text{  ve  }{{\text{x}}_{2}} nin karşılaştırılması ile ilgili bilgileri aşağıdaki tabloda verelim.